Oyunda
Arayüzün yalın konuşması planlanıyor. Karakterler "büyük taşlar", "yuvarlak ev", "çakmaktaşı halkı" der; hiçbiri "PPNA" demez. Bilimsel terimler bir kat aşağıda durur: ekranda altı çizili her sözcüğün üzerine gelindiğinde ya da dokunulduğunda bu sözlükten alınmış kısa bir açıklama açılır ve wiki sayfasının tamamına bağlantı verir.
Her açıklamanın küçük bir rozet taşıması amaçlanıyor; böylece oyuncu ne tür bir bilgiyle karşı karşıya olduğunu her zaman bilir: kazı kanıtı için dikilitaş simgesi, yorum için hilal, oyun soyutlaması için el simgesi (örneğin "totem", "klan" ya da "tuz"). Tarihler açıklamalarda kalibre edilmiş yıl olarak, MÖ ile verilir; dünyadaki karakterler ise kışları ve kuşakları sayar. Yeni maddeler, oyuncu o şeyle ilk karşılaştığında açılır; sözlük böylece seferde keşfedilenlerin dökümüne de dönüşür. Tasarım hedefi şudur: kimse oynamak için sözlüğe muhtaç olmasın, ama okuyan herkes oyunun hangi bölümlerinin tarih olduğunu öğrensin.
Tarihsel temel
| Terim | Anlamı |
|---|---|
| Ana kaya | Tabanların, sekilerin ve bütün odaların içine oyulduğu doğal kireçtaşı. |
| Avlak | Av hayvanını sürmek için yapılmış tuzak alanı; Çakmaktepe çevresinde yüzey araştırmasıyla saptanmıştır.1 |
| Byblos ucu | PPNB için tipik, saplı ok ya da mızrak ucu. |
| Çakmaktaşı | İnce taneli silisli kayaç; gündelik alet taşı. |
| Çanak Çömleksiz Neolitik | Pişmiş toprak kaplardan önceki erken Neolitik; kısaca "PPN". |
| Dışevlilik | Kendi topluluğunun dışından evlenme; oyunda varsayılır, doğrudan kanıtı yoktur. |
| Dikilitaş (T biçimli) | T biçimli yekpare kireçtaşı; üsluplaştırılmış insan bedeni olarak yorumlanır.2 |
| Dilgi | Hazırlanmış çekirdekten çıkarılan uzun, paralel kenarlı yonga; temel alet taslağı. |
| El-Khiam ucu | PPNA'nın başını belirleyen küçük, çentikli uç.1 |
| Epipaleolitik | Neolitik'ten önceki son avcı-toplayıcı dönem. |
| Fitolit | Bitki hücrelerinden kalan mikroskobik silis cisimciği; tohumun korunmadığı yerde korunur. |
| Genç Dryas | İlk yapılardan hemen önceki soğuk ve kurak evre, yak. MÖ 10.900–9700. |
| İş şöleni | Ortak emek karşılığında verilen şölen. |
| Kabartma | Taş yüzeyinden yükseltilerek işlenen imge: alçak ya da yüksek. |
| kal. MÖ | Kalibre edilmiş radyokarbon tarihlerinden elde edilen takvim yılı. |
| Obsidiyen | Volkanik cam; uzak kaynaklardan getirilir. |
| Öğütme taşı | Bitkileri, özellikle tahılı işlemek için el taşı ya da alt taş.3 |
| Özel yapı | T biçimli dikilitaşlı büyük yuvarlak-oval yapı; kamusal yapı da denir. |
| PPNA | Çanak Çömleksiz Neolitik A; bu bölgede yak. MÖ 9600–8700. |
| PPNB | Çanak Çömleksiz Neolitik B; yak. MÖ 8700–7000. |
| Radyokarbon tarihleme | Organik kalıntıların karbon-14 bozunmasıyla tarihlenmesi. |
| Sarnıç | Yağmur suyu için kayaya oyulmuş hazne; Göbeklitepe yanındaki platoda bilinir.3 |
| Seki | Kamusal yapının iç duvarı boyunca uzanan, çoğu kez dikilitaşlarla bölünen yükselti. |
| Siyez | Triticum monococcum; önce yabani olarak toplanan, sonra bu bölgede evcilleştirilen buğday. |
| Taş Tepeler | Şanlıurfa Neolitik Çağ Araştırmaları Projesi ve kapsadığı yerleşimler. |
| Terrazzo | Kireç esaslı, sert ve perdahlı taban; Nevali Çori'de olduğu gibi.4 |
| Totem | Bir toplulukla özdeşleşen simge hayvan; burada bir varsayım ve bir oyun terimi. |
| Yaban sığırı | Bos primigenius; Göbeklitepe'de avlanan türler arasında ikinci sırada.3 |
| Yapı dolgusu | Yapının kullanım sonunda doldurulması; kazı başkanına göre Karahantepe'de bilinçlidir.5 |
| Yay matkabı | Yay kirişiyle döndürülen matkap. Delikli boncuklardan çıkarsanır; matkabın kendisi korunmamıştır. |
| Yongalama | Taşı denetimli vuruş ya da baskıyla biçimlendirme. |
Açık sorular
- Yapıların üstü örtülüyse "çevrili alan" anlamına gelen adlandırmalar doğru mu? Kazı ekipleri bugün çoğunlukla "özel yapı" demeyi yeğliyor.
- PPNA nerede başlatılmalı? Bölgesel kronolojiler arasında birkaç yüzyıllık fark var.
- Kuzey Amerika etnografyasından alınma "totem" terimi buraya uygulanabilir mi?
- Evlerin arasında da yer alan yapılar için "tapınak" elverişli bir terim mi?