TT
en

Oyun vikisi · Dünya

Kaynaklar

Klanların elinde olan ve yapım alanının ihtiyaç duyduğu yedi şey: çakmaktaşı, obsidiyen, kireçtaşı, tuz, su, av hayvanı ve yabani tahıl. Oyundaki işlevleri ve kanıt durumları.

Son düzenleme 2 dk okumaOyun geliştirme aşamasında — tasarım niyeti

Viki sayfaları

Oyunda

Her klan kartında bir ya da iki kaynak yazar. Tasarım listeyi kısa tutuyor; böylece her kaynağın belirgin bir görevi olur.

KaynakNe işe yararPlanlanan özellik
ÇakmaktaşıBütün aletler: dilgi, kazma, uç, kazıyıcıSürekli tükenir; çakmaktaşı biten alan birkaç günde durur
ObsidiyenEn keskin dilgiler; en değerli armağanYalnızca çok uzak klanlarda bulunur; toplanmaz, değiş tokuşla gelir
KireçtaşıDikilitaş, duvar, kapOcakta bedava, taşıması pahalı; niteliği katmana göre değişir
TuzEt saklama; armağanAv fazlasının dayanma süresini uzatır
Suİnsanlar, şölen, ıslatma, mayalamaAlanın barındırabileceği işçi sayısının kesin sınırı
Av hayvanıŞölen eti, post, sinir, kemik aletCeylan göçüyle doruğa çıkar
Yabani tahılGündelik lapa, ekmek, biraKısa bir dönemde olgunlaşır; öğütme emeği ister

Kaynaklar para değildir. Oyuncu onları sınırsızca biriktiremez: et bozulur, tahılın ileride gelecek bir depolama geliştirmesi olmadıkça tek mevsim dayanması planlanıyor, açık sarnıçtaki su buharlaşır. Amaçlanan gerilim, ekipleri ayakta tutan gündelik ihtiyaçlar (su, tahıl, çakmaktaşı) ile klanların tutumunu değiştiren itibar malları (obsidiyen, tuz, ince işlenmiş kaplar) arasındadır. Doğru kaynağa sahip ama tutumu olumsuz bir klan, oyunun en tipik bulmacasıdır.

Tarihsel temel

Çakmaktaşı bölgenin olağan alet taşıdır; örneğin Sefertepe'de yontmataşın ağırlıklı hammaddesi çakmaktaşı, daha az oranda obsidiyendir.1 Obsidiyen yörede bulunmaz. Harbetsuvan'da kazı ekibi obsidiyen, bazalt ve yeşim taşını "yerleşmeden uzakta üretilmiş veya takas edilmiş" hammaddeler arasında sayar.2 Göbeklitepe obsidiyenleri üzerindeki kimyasal köken analizleri Doğu Anadolu'da Bingöl yöresindeki ve Kapadokya'da Göllü Dağ'daki kaynaklara işaret etmiştir; ikisi de yüzlerce kilometre uzaktadır.3

Kireçtaşı her yerleşimin yanı başındaki platodan gelir; UNESCO, Göbeklitepe dikilitaşlarının bitişikteki ana kayadan kesildiğini belirtir.4 En açık kısıt sudur: Göbeklitepe yakınında bilinen pınar yoktur ve bugüne dek saptanan kaya sarnıçlarının toplam hacmi yaklaşık 153 metreküptür.5 Av hayvanı dendiğinde başta ceylan, ardından yaban sığırı ve yaban eşeği gelir. Yabani tahıl, fitolitlerle ve çok sayıda öğütme taşındaki kullanım izleriyle belgelenmiştir; büyük silo saptanmamış olması üretimin hemen tüketim için yapıldığını düşündürür.5

Açık sorular

  • Obsidiyen nasıl elde ediliyordu: doğrudan yolculukla mı, elden ele mi, yoksa gelen konuklarla mı?
  • Ne kadar yiyecek, neyin içinde saklanabiliyordu: tulum, sepet, çukur?
  • Göbeklitepe yakınındaki sarnıçlar gerçekten Neolitik mi?
  • Et sonrası için kurutuluyor ya da tütsüleniyor muydu, neyle?

İlgili

Footnotes

  1. E. Güldoğan, Sefertepe sayfası, Taş Tepeler projesi (tastepeler.org). ↩

  2. K. Shimogama, Harbetsuvan sayfası, Taş Tepeler projesi. ↩

  3. Carter vd. 2009, bildiri; Göbeklitepe ekibinin sonraki yayınlarında özetlenmiştir. ↩

  4. UNESCO Dünya Mirası Merkezi, "Göbekli Tepe", ölçüt (iv). ↩

  5. Dietrich vd. 2019, PLOS ONE 14(5): e0215214, tartışma bölümü. ↩ ↩2

Ayrıca bakınız

Kaynaklar

  1. [1]L. Dietrich vd.. Cereal processing at Early Neolithic Göbekli Tepe, southeastern Turkey. PLOS ONE 14(5) (2019)
  2. [2]E. Güldoğan. Sefertepe – Şanlıurfa Neolitik Çağ Araştırmaları Projesi (Taş Tepeler). T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı
  3. [3]K. Shimogama. Harbetsuvan – Şanlıurfa Neolitik Çağ Araştırmaları Projesi (Taş Tepeler). T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı
  4. [4]Göbekli Tepe – UNESCO World Heritage Centre. UNESCO (2018)
  5. [5]T. Carter, F.-X. Le Bourdonnec, G. Poupeau, K. Schmidt. From PIXE to pilgrimage? Sourcing obsidian from Göbekli Tepe (bildiri, Society for American Archaeology) (2009)
PaylaşXFacebookWhatsApp
Henüz puan yok
Puan verin

Yorumlar (0)

**kalın**, *italik*, [bağlantı](https://…), > alıntı

Yükleniyor…