TT
en

Oyun vikisi · Teknik gereklilikler

Ateş ve delme

Tek hareket, iki kullanım: yayla döndürülen bir mil ağaç tozundan ateş çıkarır; aynı dönme hareketi, ucuna çakmaktaşı takılıp kumla beslendiğinde boncukları ve taşı deler.

Son düzenleme 2 dk okumaOyun geliştirme aşamasında — tasarım niyeti

Viki sayfaları

Oyunda

Ateş, her kampın ihtiyaç duyduğu ama ancak yokluğunda fark edilen bir hizmet olarak planlanıyor. Kampın bir Ocak durumu vardır: yanıyor, közde ya da sönük. Közü canlı tutmak biraz yakıta mal olur; sönmüş ocağı yeniden yakmak ise zaman ve bir ateş takımı ister.

  • Yaylı ateş matkabı. Ahşap bir mil, çevresine bir kez dolanmış ipin yayla ileri geri çekilmesiyle bir ocak tahtasının içinde döndürülür. Takım için kuru ağaç, ip ve kav gerekir. Yağışlı havada başarı olasılığı hızla düşer; bu yüzden közü astarlı bir kapta kamptan kampa taşımak daha güvenli bir alışkanlıktır.
  • Ateşin açtıkları. Pişirme, et tütsüleme, ahşap uçları sertleştirme, yapıştırıcıyı yumuşatma, kireç yakma, işaretleşme ve kışın ısınma.
  • Risk. Yazın kuru otta yakılan ateş denetimden çıkıp bakılan tahıl öbeklerini yakabilir.

Delme, aynı hareketi başka bir uçla kullanır.

  • Boncuk delme. İnce bir çakmaktaşı uç taşı, kemiği ya da kabuğu deler. Her boncuk için delicinin Ustalık değerine karşı zar atılır; başarısızlık taslağı ikiye böler. Boncuklar Güven'i yükselten armağanlardır ve toplanmalarda konumu gösterir.
  • Taş delme. Kolyelerdeki, aletlerdeki ya da mimari parçalardaki daha büyük delikler aşındırıcı olarak kum ve su, ayrıca çok sayıda iş günü ister.

Planlanan geliştirmeler: mili sabitleyen bir baş taşı, standart uçlar ve kırılmayı yarıya indiren çift yönlü delme.

Tarihsel temel

Delme tekniği iyi belgelenmiştir. Delinmiş taşlar, baş taşları ve boncuklar aracılığıyla Natuf döneminden itibaren izlenir; Çanak Çömleksiz Neolitik'in başında kanıtlar belirgin biçimde artar.1 Güneydoğu Anadolu'daki Çanak Çömleksiz Neolitik yerleşimlerde taş boncuklar ve çakmaktaşı delgi uçları ele geçmiştir; Çayönü'nün delgileri deneysel çalışma ve kullanım izi çözümlemesiyle incelenmiştir.2 Göbeklitepe'nin kendisinde, işlenmiş üç insan kafatasından birinde matkapla açılmış bir delik vardır; bu, tekniğin ölülerin kemiğine bile uygulandığını gösterir.3

Matkabın nasıl döndürüldüğü daha az açıktır. Mil iki avuç arasında çevrilebilir, bir kayışla döndürülebilir ya da yayla hareket ettirilebilir; açılan delikler birbirine çok benzer ve bölgede bu yaşta ahşap bir yay ya da mil korunmamıştır. Dolayısıyla oyundaki yaylı matkap, birkaç makul seçenekten yalnızca biridir.

Ateş yakma donanımı daha da seyrektir. Ocaklar ve yanmış kalıntılar ateşin sürekli kullanıldığını gösterir, ama takım ahşaptı. Ateş matkabı parçası olduğu ileri sürülen en eski nesneler, Güney Levant'taki Sha'ar HaGolan'dan gelen kil silindirlerdir; bunlar Taş Tepeler'den daha geç olan Çanak Çömlekli Neolitik'e aittir ve yazarların önerisi kesinlik değil, bir yorumdur.1 Taşı taşa vurarak kıvılcım çıkarmak da geride pek iz bırakmayan bir başka olasılıktır.

Açık sorular

  • Yaylı matkap Çanak Çömleksiz Neolitik'te biliniyor muydu, yoksa matkaplar elle ya da kayışla mı döndürülüyordu?
  • Ateş düzenli olarak yeniden mi yakılıyordu, yoksa çoğunlukla canlı tutulup köz olarak mı taşınıyordu?
  • Boncukları kim yapıyordu: uzmanlar mı, yoksa zamanı ve sabrı olan herkes mi?
  • Delinmiş bir insan kafatası, onu asan ya da sergileyenler için ne anlama geliyordu?

İlgili

Footnotes

  1. Goren-Inbar, N. vd. 2012, "The Earliest Matches", PLOS ONE 7(8). ↩ ↩2

  2. Altınbilek, Ç. vd. 2001, "Drills from Çayönü", Beyond Tools içinde. ↩

  3. Gresky, J., Haelm, J. & Clare, L. 2017, Science Advances 3(6). ↩

Ayrıca bakınız

Kaynaklar

  1. [1]Goren-Inbar, N., Freikman, M., Garfinkel, Y., Goring-Morris, N. A. & Grosman, L.. The Earliest Matches. PLOS ONE 7(8) (2012)
  2. [2]Gresky, J., Haelm, J. & Clare, L.. Modified human crania from Göbekli Tepe provide evidence for a new form of Neolithic skull cult. Science Advances 3(6) (2017)
  3. [3]Altınbilek, Ç., Coşkunsu, G., Dede, Y., Iovino, M. R., Lemorini, C. & Özdoğan, A.. Drills from Çayönü: a combination of ethnographic, experimental and use-wear analysis. Caneva vd. (ed.), Beyond Tools. ex oriente, Berlin (2001)
  4. [4]Schmidt, K.. Göbekli Tepe, Southeastern Turkey. A Preliminary Report on the 1995–1999 Excavations. Paléorient 26(1) (2000)
PaylaşXFacebookWhatsApp
Henüz puan yok
Puan verin

Yorumlar (0)

**kalın**, *italik*, [bağlantı](https://…), > alıntı

Yükleniyor…