TT
en

Oyun vikisi · Roller

Yongacı

Çakmaktaşı yumrularını, öteki bütün işlerin dayandığı dilgilere, kazmalara ve uçlara çeviren kişi. Madenin olmadığı bir dünyada alet sanayisi odur.

Son düzenleme 2 dk okumaOyun geliştirme aşamasında — tasarım niyeti

Viki sayfaları

Oyunda

Yongacı, oyuncunun yetiştireceği ilk rol olarak planlanıyor; çünkü o olmadan hiçbir şey işlemez. Yontucunun kazması, avcının ucu, toplayıcının kesici dilgisi dayanıklılık çubuğu olan sarf malzemesidir ve bu çubukları dolduran yongacıdır.

İki değer öngörülüyor. Keskinlik her aletin niteliğini, dolayısıyla onu kullananın çalışma hızını belirler. Verim bir çekirdekten kaç kullanılabilir dilgi çıkacağını gösterir: acemi birkaç dilgi alıp gerisini ziyan eder, usta yumruyu sonuna kadar değerlendirir.

Planlanan eylemler:

  • Dilgi çıkar: çakmaktaşını alet taslağına çeviren temel eylem.
  • Kazma yap: taş ocağı için ağır aletler; çok çakmaktaşı tüketir ve kireçtaşında çabuk körelir.
  • Yeniden bile: çakmaktaşı harcamadan aletin dayanıklılığının bir bölümünü geri kazandırır; ama yongacının kampta değil, iş başında olmasını gerektirir.
  • Obsidiyen işle: alet olarak değil, armağan olarak kullanılması daha akıllıca olan birkaç üstün dilgi verir.

Düşünülen geliştirmeler arasında Verim'i artıran çift kutuplu çekirdek tekniği ve daha ince uçların yolunu açan baskı yongalaması var. Riskler küçük ama süreklidir: kesilen bir el yongacıyı günlerce işten alıkoyar; çakmaktaşı kesilen bir yapım alanı da susuz kalmış gibi durur.

Tarihsel temel

Yontmataş, bölgedeki bütün yerleşimlerde en bol buluntu grubudur ve başlıca hammaddesi çakmaktaşıdır. Sefertepe'de malzemenin ağırlığını çakmaktaşı, daha az bir bölümünü obsidiyen oluşturur; yongalar, dilgiler, çekirdekler, ön ve kenar kazıyıcılar ile uçlar ele geçmiştir.1 Çakmaktepe'de taş kalemler, delgiler, dilgiler ve uçlar yoğundur; El-Khiam uçları yerleşimin PPNA başına tarihlenmesine yardımcı olur.2 Gürcütepe'nin büyük Byblos ve Palmyra uçları PPNB için tipiktir.3 Harbetsuvan adı kabaca "harap çakmaktaşı tepesi" anlamına gelir; kazı ekibi, yüzeydeki işlenmiş çakmaktaşının çokluğu karşısında bu adı pek yerinde bulmuştur.4

Bitmiş aletlerin yanında çekirdeklerin ve artıkların da bulunması, yongalamanın yerleşimlerin içinde yapıldığını gösterir. Bölgede PPNB dilgi üretimi çoğunlukla, özenle hazırlanmış ve karşılıklı iki vurma düzleminden işlenen çekirdeklere dayanır; bu, denetimi alıştırma isteyen bir tekniktir.

Ayrı bir kişi olarak "yongacı" ise oyunun soyutlamasıdır. Yetişkinlerin çoğu büyük olasılıkla iş görür bir yonga çıkarabiliyordu. Düzenli dilgi üretiminin birkaç usta elde toplanıp toplanmadığı, ürünlerin düzgünlüğünden yapılan bir çıkarımdır; doğrudan kanıtı yoktur.

Açık sorular

  • Dilgi çıkarmak herkesin bildiği bir iş miydi, yoksa tanınmış birkaç ustanın işi mi?
  • Her yerleşim çakmaktaşını tam olarak nereden alıyor, ne kadar uzaktan taşıyordu?
  • Tek bir dikilitaşı ocaktan çıkarmak kaç kazma tüketiyordu? Bu yerleşimler için tam ölçekli bir deney yayımlanmış değil.
  • Obsidiyeni aynı kişiler mi işliyordu, yoksa bitmiş dilgi olarak mı geliyordu?

İlgili

Footnotes

  1. E. Güldoğan, Sefertepe sayfası, Taş Tepeler projesi (tastepeler.org). ↩

  2. F. Şahin ve Y. Miyake, Çakmaktepe sayfası, Taş Tepeler projesi. ↩

  3. M. Erdalkıran ve B. Helwing, Gürcütepe sayfası, Taş Tepeler projesi. ↩

  4. K. Shimogama, Harbetsuvan sayfası, Taş Tepeler projesi. ↩

Ayrıca bakınız

Kaynaklar

  1. [1]E. Güldoğan. Sefertepe – Şanlıurfa Neolitik Çağ Araştırmaları Projesi (Taş Tepeler). T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı
  2. [2]F. Şahin, Y. Miyake. Çakmaktepe – Şanlıurfa Neolitik Çağ Araştırmaları Projesi (Taş Tepeler). T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı
  3. [3]K. Shimogama. Harbetsuvan – Şanlıurfa Neolitik Çağ Araştırmaları Projesi (Taş Tepeler). T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı
  4. [4]M. Erdalkıran, B. Helwing. Gürcütepe – Şanlıurfa Neolitik Çağ Araştırmaları Projesi (Taş Tepeler). T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı
PaylaşXFacebookWhatsApp
Henüz puan yok
Puan verin

Yorumlar (0)

**kalın**, *italik*, [bağlantı](https://…), > alıntı

Yükleniyor…