Oyunda
Harita bir menüler dizisi olarak değil, yürünebilir bir coğrafya olarak planlanıyor. Üzerindeki her yer üç türden birine girer.
- Yapım alanları, büyük yapıların yükseldiği yerlerdir: önce Sayburç, sonra Karahantepe, en sonda Göbeklitepe. Her birinin bütün senaryoya yön veren değişmez bir zorluğu vardır (su, ana kaya, uzaklık).
- Nevali Çori gibi köyler, insanların kalıcı olarak yaşadığı yerlerdir. Yiyecek ve yetişmiş el sağlar, ileride de kendi senaryolarına dönüşürler.
- Öteki yerleşimler başlığında anlatılan küçük düğümlerin her biri tek bir şey sunar: çakmaktaşı, boncuk, güvenilir bir pınar.
Bu adı konmuş yerlerin çevresine yüz klanın kampları dağılmıştır. Uzaklık yürüyüş günüyle ölçülür; her yükü insanlar taşır ya da sürükler. Bundan iki tasarım kuralı çıkar. Birincisi, hiçbir şey anında olmaz: bir haber, onu götüren elçinin yolu kadar sürer. İkincisi, tepeler birbirini görür: tasarım, tepe yerleşimlerine bir İşaret eylemi (gündüz duman, gece ateş) tanıyor. İşaret, görüş hattındaki her yere şölen gününü duyurabilir ama ayrıntı taşıyamaz. Oyuncunun güzergâhını bir yaya gibi, pınarlara, gölgeye ve dost kamplara göre kurması amaçlanıyor.
Tarihsel temel
"Taş Tepeler", Şanlıurfa Neolitik Çağ Araştırmaları Projesi'nin adıdır; proje yaklaşık MÖ 10. binyıl ile 7. binyıl arasına tarihlenen yerleşim, kamp ve avlakların envanterini çıkarır ve bir bölümünü kazar. Yerleşimlerin ortak bir zemini vardır: levhalar hâlindeki kireçtaşı yükseltiler hem yapı taşını hem de T biçimli dikilitaşların hammaddesini sağlar.1
Yerleşimler birbirine yakındır. Çakmaktepe çevresinde Çanak Çömleksiz Neolitik yerleşimler, Sayburç'u da içeren kuzey–güney doğrultulu bir hat üzerinde yalnızca 2–3 km arayla sıralanır.2 Harbetsuvan Tepesi'nden kuş uçuşu yaklaşık 35 km uzaktaki Göbeklitepe açıkça, 7 km kadar uzaktaki Karahantepe de görülebilir; kazı ekibi bu karşılıklı görünürlüğün önem taşımış olabileceğini düşünür.3 Oyundaki işaret mekaniği bu gözleme yaslanır; ancak işaretleşmeye dair bir kanıt yoktur.
Tablo zaman içinde de değişir. Çakmaktepe, yuvarlak çukur tabanlı konutlarıyla dizinin başını temsil eder; ardından büyük tepe yerleşimleri gelir; Son PPNB'de ise Gürcütepe gibi topluluklar ovaya, pınar başlarına inmiştir: yapılar küçülmüş, koyun ve keçi güdülmeye başlanmıştır.4
Açık sorular
- Büyük yerleşimler küçükler için merkez miydi, yoksa yalnızca daha kalabalık komşular mı?
- Hangi yerleşimler aynı anda iskân ediliyordu?
- Karşılıklı görünürlük haberleşmeye mi, aidiyet duygusuna mı hizmet etti, yoksa tepelerde yaşamanın doğal sonucu mu?
- Ovanın ve bugünkü köylerin altında kazılmamış kaç yerleşim var?
İlgili
- Göbeklitepe (yapım alanı)
- Karahantepe (yapım alanı)
- Sayburç (yapım alanı)
- Nevali Çori (vadi köyü)
- Taş Tepeler'in öteki yerleşimleri
- Neden burası?