TT
en

Oyun vikisi · Çözülmesi gereken sorunlar

İş bölümü

Taşı kim söker, kim yontar, kim avlanır, tahılı kim öğütür, planı kim aklında tutar? Bir yapı hem çok sayıda ele hem de birkaç usta ele ihtiyaç duyar; ustaları gündelik yiyecek arayışından kurtarmanın bir yolu da bulunmalıdır.

Son düzenleme 2 dk okumaOyun geliştirme aşamasında — tasarım niyeti

Viki sayfaları

Oyunda

Tasarım iki tür işi birbirinden ayırıyor. Kitle emeği — taş çekmek, kazmak, su taşımak — sayı ister, eğitim pek istemez. Usta işi — yongalama, kabartma yontma, ocak tabakasını değerlendirme, bira yapma, gökyüzünü okuma — Ustalık değeri ancak yıllar süren uygulamayla artan kişilere ihtiyaç duyar.

Oyuncu her mevsim insanları rollere atar. Her rol bir kişiyi yiyecek sağlama işinden çeker; dolayısıyla ustaların artı üründen beslenmesi gerekir. Planlanan kural şu: bir klan, yetişkinlerinin ancak Erzak'ının elverdiği kadarını serbest bırakabilir. Usta bir yontucu, keskisi taşa değmeden çok önce pahalıya mal olur.

Öngörülen mekanikler:

  • Çıraklık. Bir çırakla eşleştirilen usta, Ustalık'ı yavaş yavaş aktarır; çırak yetiştirmeden ölen usta bilgisini de götürür.
  • Varsayılan olarak yarı zamanlı. İnsanların çoğu bir rolü bir mevsim üstlenir, sonra avcılığa ve toplayıcılığa döner. Kalıcı uzmanlar geç gelen, pahalı bir geliştirmedir.
  • Hakkaniyet. Her klan, ötekilere kıyasla ne kadar ağır iş yaptığının hesabını tutar. Dengesiz bir hesap Güven'i düşürür ve anlaşmazlık doğurur.
  • Kalabalık sınırı. İpin taşıyabileceğinden fazla çekici hiçbir şey katmaz; boşta bekleyen konuk yine de yer.

Başarısızlık durumları arasında kalabalık ama beceriksiz bir işgücü ile taşını oynatacak kimse bulamayan parlak bir yontucu vardır.

Tarihsel temel

Göbeklitepe'de ustalık açıkça görülür. Tonlarca ağırlıktaki bir dikilitaşı tabakalı kireçtaşından çatlatmadan çıkarmak, ardından kabartmalar ve üç boyutlu heykeller yontmak, alışkın eller ve hammaddeye ilişkin ayrıntılı bilgi gerektirir.1 Kazı ekibi, bu ölçekteki işin bir tür iş bölümüne işaret ettiğini savunmuştur: şölenlerle beslenen kalabalık bir işgücü ve en azından bir bölümü özel uzmanlığa sahip kişiler.2

Başka işler de aynı yönü gösterir. Çakmaktaşı, çağdaş yerleşimlerde görülmeyen bir yoğunlukta yerinde yongalanmıştır; standartlaşmış bazalt öğütme aletlerinin sayısı binleri bulur. Bu da besin hazırlamanın başlı başına örgütlü bir iş olduğunu düşündürür.34

Gösterilemeyen şey, herhangi birinin başkalarınca beslenen tam zamanlı bir uzman olduğudur. Küçük ölçekli toplumlarda yarı zamanlı ustalar da olağanüstü zanaat ortaya koyabilir. E. B. Banning gibi eleştirmenler, yerleşimin özel bir inşaatçı ya da rahip sınıfını hiç gerektirmediğini savunmuştur.5 Kanıtlar, işlerin yaşa ya da cinsiyete göre nasıl paylaşıldığını da söylemez; oyun bu konuda varsayımda bulunmaz, her rolü herkes üstlenebilir.

Açık sorular

  • Yontucular ve ocak işçileri başkalarınca beslenen uzmanlar mıydı, yoksa mevsimlik çalışan sıradan hanelerin becerikli üyeleri mi?
  • Ustalık nasıl aktarılıyordu: aile içinde mi, klan içinde mi, yoksa toplanmaların kendisinde mi?
  • İşi yöneten kişiler var mıydı, ve bu yetki inşa mevsiminden sonra da sürüyor muydu?
  • Yapılar arasındaki üslup farkları farklı yontucu gruplarını mı yansıtıyor?

İlgili

Footnotes

  1. Dietrich, O. 2016, "How did they do it? Making and moving monoliths at Göbekli Tepe", The Tepe Telegrams. ↩

  2. Notroff, J., Dietrich, O. & Schmidt, K. 2014, "Building Monuments – Creating Communities". ↩

  3. "Who built Göbekli Tepe?", The Tepe Telegrams, 2016. ↩

  4. Dietrich, L. vd. 2019, PLOS ONE 14(5). ↩

  5. Banning, E. B. 2011, Current Anthropology 52(5). ↩

Ayrıca bakınız

Kaynaklar

  1. [1]Notroff, J., Dietrich, O. & Schmidt, K.. Building Monuments – Creating Communities. Early monumental architecture at Pre-Pottery Neolithic Göbekli Tepe. Osborne (ed.), Approaching Monumentality in Archaeology. SUNY Press (2014)
  2. [2]Who built Göbekli Tepe?. The Tepe Telegrams (DAI Göbekli Tepe araştırma ekibi) (2016)
  3. [3]Dietrich, L. vd.. Cereal processing at Early Neolithic Göbekli Tepe, southeastern Turkey. PLOS ONE 14(5) (2019)
  4. [4]Dietrich, O.. How did they do it? Making and moving monoliths at Göbekli Tepe. The Tepe Telegrams (DAI Göbekli Tepe araştırma ekibi) (2016)
  5. [5]Banning, E. B.. So Fair a House: Göbekli Tepe and the Identification of Temples in the Pre-Pottery Neolithic of the Near East. Current Anthropology 52(5) (2011)
PaylaşXFacebookWhatsApp
Henüz puan yok
Puan verin

Yorumlar (0)

**kalın**, *italik*, [bağlantı](https://…), > alıntı

Yükleniyor…