TT
en

Oyun vikisi · Çözülmesi gereken sorunlar

Yiyecek

Ceylan, yaban sığırı ve yaban domuzu; yabani tahıllar, antepfıstığı, badem ve baklagiller. Bir işgücünü doyurmak, doğru anda avlanmayı, hızla işlemeyi, saklanabilen azı saklamayı ve akılda kalan şölenler vermeyi gerektirir.

Son düzenleme 2 dk okumaOyun geliştirme aşamasında — tasarım niyeti

Viki sayfaları

Oyunda

Yiyecek, birbirine bağlı iki gösterge olarak planlanıyor: Erzak (topluluğun elinde tuttuğu) ve Sofra (o hafta dağıtılan). İşçiler Sofra'dan beslenir; Sofra boşalırsa çalışma hızı yarıya iner ve Güven erimeye başlar.

Öngörülen besin kaynaklarının her birinin kendi ritmi var:

  • Ceylan — bol ama mevsimlik. Sürüler yaz ortası ile sonbahar arasında geçer; zamanı iyi tutturulmuş bir sürek avı Erzak'ı doldurur, yanlış zamanlanan av neredeyse eli boş döner.
  • Yaban sığırı — seyrek, tehlikeli ve saygın. Tek bir hayvan bir şöleni doyurur, avcının itibarını yükseltir; ama yaralanma olasılığı yüksektir.
  • Yaban domuzu — ağaçlık vadilerde yılın büyük bölümünde bulunur, riski orta düzeydedir.
  • Yabani tahıllar ve baklagiller — yaz başında toplanır; yiyeceğe dönüşmeleri için öğütme taşı ve iş günü gerekir.
  • Antepfıstığı ve badem — iyi dayanan sonbahar ürünleri.

Depolama, oyunun başında bilerek zayıf tutuluyor: et kurutulmaz ya da tütsülenmezse günler içinde bozulur, tahıl kuru ve kapalı kaplar ister. Oyuncu zamanla kurutma sehpalarını, sıvalı çukurları ve taş kapları açar. Bir şölen, büyük miktarda Erzak'ı konuk klanların Güven'ine ve iş günlerine çevirir; yiyeceği yetmeyen bir şölen ise klanların yıllarca unutmadığı bir başarısızlıktır.

Tarihsel temel

Göbeklitepe'nin hayvan kalıntılarının tamamı yabani türlere aittir. Açık farkla en sık rastlanan tür ceylandır; yaban sığırı kemik sayısı bakımından ikinci sıradadır, ama iriliği nedeniyle etin çok büyük bir bölümünü sağlamıştır. Yaban domuzu, yaban eşeği, kızıl geyik ve pek çok kuş türü de avlanmıştır.1 Ceylan göçmen bir hayvandır; kalıntıları üzerindeki çalışma, büyük ölçekli avın yaz ortası ile sonbahar arasında yapıldığını düşündürür.2

Yerleşimde yanmış bitki kalıntısı azdır; yine de yabani siyez, yabani arpa, badem ve antepfıstığı saptanmıştır. Aradaki boşluğu başka veriler doldurur: 7000'den fazla öğütme aleti incelenmiş, kullanım izleri bunların çoğunun tahıl için kullanıldığını göstermiş, fitolitler de tahılın yoğun varlığını doğrulamıştır.3 Mercimek gibi baklagiller bölgedeki çağdaş yerleşimlerden bilinir; Göbeklitepe'deki payları ise iyi belgelenmemiştir.

Büyük depolama yapıları saptanmamıştır. Araştırmacılar bu nedenle yiyeceğin, etkinliğin mevsimlik doruklarında hemen tüketilmek üzere hazırlandığını savunur ve bu dorukları büyük iş şölenleri olarak yorumlar.3 İri kireçtaşı kaplar ve olası bira yapımı izleri de aynı tablonun parçasıdır; ancak biraya ilişkin kanıt henüz ön aşamadadır.4

Açık sorular

  • Beslenmenin ne kadarı bitkiseldi? Kemik, tohuma göre çok daha iyi korunur; bu da tabloyu et lehine çarpıtır.
  • Et kurutularak ya da tütsülenerek saklanıyor muydu, saklanıyorsa ne kadar süre?
  • Depo yapılarının yokluğu gerçek uygulamayı mı yansıtıyor, yoksa iz bırakmayan, çürüyen kaplarda mı depolanıyordu?
  • Şölenlerin yarattığı talep insanları tahıl yetiştirmeye mi itti, yoksa bu yorum fazla mı derli toplu?

İlgili

Footnotes

  1. Peters, J. & Schmidt, K. 2004, Anthropozoologica 39(1). ↩

  2. Lang, C. vd. 2013, World Archaeology 45(3); Dietrich, L. vd. 2019'daki özetiyle. ↩

  3. Dietrich, L. vd. 2019, "Cereal processing at Early Neolithic Göbekli Tepe, southeastern Turkey", PLOS ONE 14(5). ↩ ↩2

  4. Dietrich, O. vd. 2012, Antiquity 86. ↩

Ayrıca bakınız

Kaynaklar

  1. [1]Dietrich, L. vd.. Cereal processing at Early Neolithic Göbekli Tepe, southeastern Turkey. PLOS ONE 14(5) (2019)
  2. [2]Dietrich, O., Heun, M., Notroff, J., Schmidt, K. & Zarnkow, M.. The role of cult and feasting in the emergence of Neolithic communities. New evidence from Göbekli Tepe, south-eastern Turkey. Antiquity 86 (2012)
  3. [3]Peters, J. & Schmidt, K.. Animals in the symbolic world of Pre-Pottery Neolithic Göbekli Tepe, south-eastern Turkey: a preliminary assessment. Anthropozoologica 39(1) (2004)
  4. [4]Lang, C., Peters, J., Pöllath, N., Schmidt, K. & Grupe, G.. Gazelle behaviour and human presence at early Neolithic Göbekli Tepe, south-east Anatolia. World Archaeology 45(3) (2013)
PaylaşXFacebookWhatsApp
Henüz puan yok
Puan verin

Yorumlar (0)

**kalın**, *italik*, [bağlantı](https://…), > alıntı

Yükleniyor…