Oyunda
Klan, oyun dünyasının temel birimidir. Oyuncu klanlara emir vermez; onları ikna eder. Her klan kartında beş bilginin yer alması planlanıyor:
- Nüfus (20–50 kişi): kaç işçi verebileceğini ve konukluğunun kaç öğüne mal olacağını belirler.
- Uzaklık (5–100 km): elçinin kaç günde varacağını ve klan halkının yapım mevsiminin ne kadarını yolda geçireceğini gösterir.
- Kaynak: çakmaktaşı, obsidiyen, kireçtaşı, tuz, su, av hayvanı ve yabani tahıldan bir ya da ikisi.
- Totem: tilki, yaban domuzu, yılan, turna ya da akbaba gibi bir simge hayvan. Aynı totemi paylaşan klanlar birbirine daha çabuk güvenir; bazı eşleşmeler ise gergindir.
- Tutum: düşmandan başlayıp temkinli, kayıtsız ve dost üzerinden adanmışa uzanan beş basamaklı ölçek.
Tutum dört elçi eylemiyle değişir: şölen, armağan, klanlar arası evlilik bağı (dışevlilik) ve ortak ata töreni. Şölen çabuk etki eder, çabuk unutulur; evlilik yavaştır, kalıcıdır ve iki klanın tutumunu iyi günde de kötü günde de birbirine bağlar. Tasarım, verilen sözler unutulduğunda, klanın totemi taşlarda hor görüldüğünde ya da bir üyesi yapım alanında yaralandığında tutumun gerilemesini öngörüyor. Adanmış bir klan her mevsim çağrılmadan işçi gönderir; yaşlıları da kendi komşularına proje adına konuşmaya başlar.
Tarihsel temel
Bugüne kadar kimse bir "klan" kazıp çıkarmadı. Oyunun varsayımındaki sayılar, yani 20–50 kişilik yüz kadar topluluk, örgütlenme sorununu elle tutulur kılmak için seçilmiş bir tasarım ölçeğidir; arkeolojik bir tahmin değildir. Kanıtların desteklediği şey daha dardır.
Birincisi, yapıları kuranlar birden çok topluluktan gelen avcı-toplayıcılardı: UNESCO, Göbeklitepe'deki imgelerin çağdaş yerleşimlerde de yinelendiğini ve bunun bölgede "yakın bir toplumsal ağa" tanıklık ettiğini belirtir.1 İkincisi, ana yapıların her birinde farklı hayvanlar öne çıkar (yılan, tilki, yaban domuzu, kuşlar); DAI ekibi bunu, farklı grupların yapıları kimliklerinin merkezindeki simge hayvanlarla bezemesi olarak yorumlar.2 Peters ve Schmidt totemciliği bu imgelerin olası okumalarından biri olarak, başka seçeneklerle birlikte tartışmıştır; oyundaki "totem" sözcüğü bu varsayımın kısaltmasıdır.3 Üçüncüsü, Nevali Çori'den gelen izotop ve genom verileri erken PPNB'de insanların yerleşimler arasında hareket ettiğini ve gen havuzunun çeşitli olduğunu gösterir.4
Açık sorular
- İş birliği yapan topluluklar ne büyüklükteydi ve gerçekten akrabalık temelli miydi?
- Hayvan vurguları klanları mı, tören topluluklarını mı, hikâyeleri mi, yoksa yalnızca farklı yapım dönemlerini mi gösteriyor?
- Aynı topluluklar kuşaklar boyu geri mi geldi, yoksa ağ sürekli mi değişti?
- Katılım gönüllü müydü, zorunlu muydu, yoksa ikisinin arası bir şey miydi?