Oyunda
Elçi, oyuncunun uzanabildiği mesafedir. Bir yaşlının İtibar'ı ancak birinin onu taşıdığı yerde geçer; klan ağının neredeyse tümüyle elçiler aracılığıyla oynanması planlanıyor. İki değer öngörülüyor: her eylemin tutuma etkisini ölçekleyen İkna ve elçinin bir mevsimde kaç gün yürüyebileceğini belirleyen Dayanıklılık. 5 km uzaktaki klan bir sabaha mal olur; 100 km uzaktaki, gidiş dönüşle mevsimin büyük bölümüne.
Klan ağı prototipiyle örtüşen dört eylem planlanıyor:
- Şölen: bir klanı yapım alanında yemeğe çağırır. Çabuk ve güçlü etki eder, kısa sürer; Kiler'den harcar.
- Armağan: boncuk, obsidiyen dilgi ya da taş kap götürür. Etkisi küçük ama kalıcıdır; armağanın klana uygun olması gerekir.
- Evlilik bağı: iki klan arasında bir evlilik ayarlar. Uzlaşması yavaş, kurulunca kalıcıdır; bundan sonra her klanın tutumu ötekini de çeker.
- Ortak ata töreni: iki topluluğa ortak bir atayı birlikte anmayı önerir. Yalnızca kayıtsızın üzerindeki tutumlarda işe yarar ve en büyük uzun vadeli katkıyı verir.
Elçi ayrıca gün ve söz taşır; risk de buradadır: elçinin verdiği her söz yaşlının Belleğinde yer kaplar ve yerine getirilmek zorundadır. Elçiler hava yüzünden gecikebilir, geri çevrilebilir ya da hiç dönmeyebilir. Düşünülen geliştirmeler arasında dost kamplar üzerinden aktarmalı haberleşme ve taşıyanın tepe adına konuştuğunu gösteren işlenmiş bir nişan var.
Tarihsel temel
Belgelenmiş bir elçi yoktur; haberci nişanı olarak tanımlanabilecek bir nesne de bulunmamıştır. Rol, yer değiştiren şeylerden yapılan bir çıkarımdır.
Malzemeler yer değiştirdi. Obsidiyen, Urfa yerleşimlerine yüzlerce kilometre uzaktaki kaynaklardan ulaşmıştır. Harbetsuvan'da kazı ekibi obsidiyen, bazalt ve yeşim taşını yerleşmeden uzakta üretilmiş ya da takas edilmiş hammaddeler arasında sayar; Sefertepe boncukları da yeşim, serpantin ve yöreye yabancı başka taşlardan yapılmıştır.12
İmgeler yer değiştirdi. UNESCO, Göbeklitepe'nin dikilitaşlarda ve taş kap ya da sap düzleştirici gibi taşınabilir küçük buluntularda görülen imgelerinin çağdaş yerleşimlerde de yinelendiğini, bunun da bölgede "yakın bir toplumsal ağa" tanıklık ettiğini belirtir.3
İnsanlar yer değiştirdi. Nevali Çori'den stronsiyum izotopları erken PPNB'de hareketliliğe ve çevre yerleşimlerle bağlantıya işaret eder; genomlar çeşitli bir gen havuzu gösterir.4 Bu, eşlerin topluluk dışından bulunmasıyla bağdaşır; ancak veriler evlilik kurallarını gösteremez.
İnsanlar toplandı. DAI ekibinin iş şöleni modelinde yapıları kuranlar, yiyecek ve içkinin çektiği birkaç topluluktan gelir.5 Birinin onlara ne zaman gelmeleri gerektiğini söylemesi gerekiyordu.
Şölen oldukça iyi desteklenir; armağan, yabancı malzemeler düşünülünce akla yatkındır; evlilik bağı ile ortak ata töreni ise oyunun gerekçeli tahminleridir.
Açık sorular
- Mallar bu işe ayrılmış yolcularla mı gidiyordu, yoksa komşudan komşuya mı geçiyordu?
- Toplanmalar habercilerle mi duyuruluyordu, yoksa herkesin bildiği bir takvime mi bağlıydı?
- Urfa toplulukları arasında evlenenler yer değiştiriyor muydu, hangi yönde?
- İlişkiler her zaman barışçıl mıydı? Çatışmaya ilişkin kanıt azdır; bu, çatışma olmadığını kanıtlamaz.