Neden görülmeli
Çünkü siz balıklara yem atarken Urfa'nın en eski kesimi ayağınızın altındadır. 1993'te, Balıklıgöl'ün hemen kuzeyindeki Yeni Mahalle'de yürütülen inşaat ve çevre düzenleme çalışmaları sırasında kireçtaşından bir erkek heykeli ortaya çıktı: yaklaşık 1,8 m boyunda, derin göz çukurlarına siyah obsidyen yerleştirilmiş, boynunda V biçimli bir yaka işlenmiş, elleri önde birleşmiş ve ağzı olmayan bir figür. Urfa Adamı ya da Balıklıgöl heykeli diye anılan bu yontu, yaygın olarak bilinen en eski gerçek boyutlu insan heykeli sayılır. Bahattin Çelik'in 1997'de yürüttüğü kurtarma kazısı, aynı yerde yuvarlak planlı yapıları ve terrazzo türü tabanları olan bir Çanak Çömleksiz Neolitik yerleşmenin varlığını doğruladı; radyokarbon tarihleri kabaca MÖ 9400–8600'ü gösterir. Demek ki yerleşme, yalnızca 15 km kadar uzaktaki Göbeklitepe ile aşağı yukarı çağdaştır.
Yerinde gerçekte ne görürsünüz
Pek az şey; bunu önceden bilmek iyidir. Höyüğün büyük bölümü, ne olduğu anlaşılmadan çok önce yapılaşmış ya da kesilip götürülmüştür. Kültür ve Turizm Bakanlığı kale tepesinin de Neolitik kalıntılar üzerinde durduğunu belirtiyor; Yeni Mahalle, 2026'da kazısı süren on iki alan arasında sayılıyor. Açık açmalar varsa onları evlerin ve park teraslarının arasında, çitin gerisinden görürsünüz. Düzenlenmiş bir gezi güzergâhı yoktur.
Asıl ziyaret başka yerde gerçekleşir. Heykel, Şanlıurfa Arkeoloji Müzesi'nde kendine ayrılmış bir bölümde durur ve bütün yolculuktan en uzun süre akılda kalan eserlerden biridir.
Pratik bilgiler
- Şanlıurfa'da Balıklıgöl çevresindeki yürüyüşün içine katın; ayrı bir gezi gerektirmez.
- Havuzların kıyısından kale kayalığına bakın ve kaynakların yanındaki yamaçta bir yerleşme düşünün. İnsanların burayı neden seçtiğini su anlatır.
- Sonra heykelle karşılaşmak için müzeye gidin; T biçimli dikilitaşlar hakkında ne düşündürdüğünü görmek için Dikilitaşlar insan mı? sorusunu okuyun.