Arkeoloji müzesinden birkaç dakikalık yürüyüşle, aynı bahçenin öbür ucunda, 82 m çapındaki basık bir kubbe tek bir iç sütun olmaksızın 6.000 metrekarelik bir alanı örter. Altında, antik Edessa'nın Geç Roma dönemine ait bir villasının tabanları yatar; mozaikler 2006'da Haleplibahçe semtindeki inşaat çalışmaları sırasında bulunmuş ve yerinde bırakılmıştır. Burası Neolitik Urfa'dan aşağı yukarı dokuz bin yıl genç, bambaşka bir Urfa'dır. Ölçek değişimi de hoştur: anıtsal taşlardan minicik dere çakıllarına ve kesme mozaik taşlarına geçersiniz.
Kaçırmayın
- Avlanan Amazonlar. "Amazonlar Villası"na adını veren mozaikte, yabani hayvan avlayan savaşçı kadınlar görülür. Kültür ve Turizm Bakanlığı bunu savaşçı Amazon kadınlarının dünyadaki ilk betimi olarak tanıtıyor; "ilk" nitelemesini müzenin iddiası olarak okuyun. Yüzlerdeki ve atlardaki gölgelendirme çok küçük taşlarla yapılmıştır; yakından bakmaya değer.
- Akhilleus'un yaşamı. Ana salondaki uzun pano kahramanı bebekliğinden başlayarak izler: annesi Thetis'in onu Styks ırmağına daldırması, kentaur Kheiron'dan aldığı eğitim ve Troya'ya gidişi.
- Ktisis. Kuruluşun kişileştirilmiş hâli: taçlı, mücevherli bir büst; elinde bir Roma ayağı uzunluğunda ölçü çubuğu tutar.
- Zebra yeden adam. Uzak diyarlardan getirilmiş bir hayvanı çeken hizmetli; hane halkının zenginliğini ve ilişkilerinin genişliğini anlatan küçük bir sahne.
- Orpheus mozaiği. Liriyle hayvanları büyüleyen Orpheus; üzerindeki Süryanice yazıt mozaiği MS 194'e tarihler. Urfa'dan yasa dışı yollarla çıkarılmış, yıllarca Dallas Sanat Müzesi'nde kalmış, 2012'de Türkiye'ye iade edilmiştir.
Pratik bilgiler
- 45 dakika ile bir saat arası ayırın. Yürüme yolları tabanların üzerinden geçer; mozaiklere, kazıyı yapanların gördüğü gibi yukarıdan bakarsınız.
- Fotoğraf flaşsız daha iyi çıkar; çakıllar ışığı yansıtır.
- Şanlıurfa Arkeoloji Müzesi ile aynı ziyarette gezin ve tek biletin iki müzeyi kapsayıp kapsamadığını gişede sorun.
- Mozaikler ilginizi çektiyse, Gaziantep'teki Zeugma Mozaik Müzesi bu gezinin doğal devamıdır.